مقام تنبک

فرهنگفر از زبان زنده ياد استاد مهدی کماليان: آقای فرهنگفر هنرمندی است که به تمام معنی از نظر اخلاقی پاک است. هنرخطاطی دارد. ضربش که معروف است. صدای گرم خيلي خوبی دارد. شعرشناس و شاعر است. ناصر فرهنگفر هنرمندی با شعور (و ادراک) هنری است و کارش تقويت اصالت ضرب است. يعني کارهايش از اصالت ضرب خارج نشده. گاهی از اوقات يادم می آيد، برومند که تار مي زد فرهنگفر با ضرب همراهيش می کرد و گاهی ضد ضرب می زد. آقای برومند می خنديد و می گفت: آقای فرهنگفر شيطانی نکن. يعني (استاد برومند) کارش را پسنديده بود (که پذيرفته بود فرهنگفر با او تنبک بزند ). صدای ضرب ايشان از نجابت ذاتی برخوردار است. شايد همه رنجهايي که برده است، نتيجه صفای باطن اوست. فرهنگفر حساس است و از نامردی ها رنج می برد. من شخصا برای ايشان خيلي احترام قائل هستم. يك ضربی (تنبکی) آقای (حسن) محشون از منزل درويش خان خريده بود. اين ضرب را به آقای(داريوش) صفوت داده بود به قيمت هزار تومان بفروشند. من مطلع شدم و به آقای برومند گفتم ضرب را من می خواهم، آقای برومند ضرب را از صفوت گرفت، بعد به من گفت: هفتصد تومان به آقای محشون بدهيد. ضرب را آوردم منزل، تلفن کردم به آقای فرهنگفر، ايشان آن موقع در سيدخندان منزل داشت. منزل من در خيابان سلطنت آباد يا پاسداران فعلی بود. گفتم: يك ضرب است که بايد بياييد و آن را ببينيد. ايشان آمد. قدری نواخت و گفت: آقا خيلي عاليه، چقدر بم و خوب می خونه. وقتی خواست برود، گفتم: آقای فرهنگفر، اين ضرب را من برای شما گرفتم. خيلي خوشحال شد. حتی پس از سالها که من به آمريكا رفته بودم، نامه داده بود و نوشته بود که، ضرب التقاتی صحيح وسالم است. خيلي خوشحال هستم که چنين کاری را در زندگيم انجام دادم. موسيقي دان اگر ساز مورد علاقه اش در دستش باشد، بهتر می تواند بنوازد. همچنان که يك نوازنده تار، اگر تار يحيي داشته باشد فکر می کنم مضرابش قوی تر ومسلط تر (می شود) و با عشق بيشتری می نوازد. اين ضرب گويا بعدها در اثر حادثه ای می شکند و دوباره درست می شود. 

فرهنگفر از زبان ارشد تهماسبي

 اين که او چگونه زيست و چه کرد را اهل موسيقي و دوستدارانش خوب مي دانند. من نه با او دوست بودم و نه آنکه دائما از حال و اوضاعش با خبر. اما با شيفتگی دوستش داشتم. ما در چاووش همکار بوديم و چند سال در کنار هم.  

به چه دليل وقتي مي گويم چرا تنبك را به صورت تخصصي در دانشگاه درس نمي دهيد مي گوييد به خانه موسيقي نامه بنويس بررسي مي كنيم! ولي پشت سر مي شنوم كه بعضي گفته اند: "آقا جان كجا تنبك به تار مي رسد!"

شما كه يك هنرمند ايراني هستي و با من اين چنين برخورد مي كني من از يك خارجي چه انتظاري داشته باشم كه به تنبك ارج نهد!

چرا شما به عنوان هيات مديره كانون نوازندگان سنتي كه ما تنبك نوازان هم قسمتي از آن كانون هستيم فقط در مورد "رديف" جلسه برگزار مي كنيد؟ چرا از تنبك نوازان برجسته ي مملكت دعوت نمي كنيد تا در مورد تنبك و ريتم بحث كنند؟ يعني ما آدم نيستيم؟

بگذار راحت تر و شفاف تر بگويم! وقتي شما كه تارنوازش باشي و اين چنين رفتار كني من از "دفتر موسيقي" چه انتظاري داشته باشم كه موقعيت موسيقيدانان را درك كند!

ستاره‌اي از جنس تنبک

استاد ناصر فرهنگ فر، در دهه سوم مرداد درگذشت. وي ازجمله چهره هاي شاخص جريان اصيل موسيقي ايراني بود كه در اواخر دهه چهل نضج گرفت و در سال هاي پاياني دهه پنجاه آثاري شاخص را به جامعه موسيقي تقديم كردند.  

ادامه مطلب همین پایینه...